شعبه سی و سوم دیوان عدالت اداری
دادنامه
کلاسه پرونده ۹۲/۳۳_۱۹ و ۹۲/۳۳_۵۷۷
شماره دادنامه ۲۴۰۷
مرجع رسیدگی شعبه سی و سوم دیوان عدالت اداری
شاکی : الف و ب و ج 
طرف شکایت شهرداری سنقر
موضوع خواسته اعتراض به رای شماره ۴۸۹/ش_۹۱/۱۲/۲۷ کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری ها
گذر اختصاصی قابل تملک از سوی شهرداری نمی باشد
 

گردشکار

مخلص و ماحصل وکیل شاکیه این است که گذر اختصاصی به پلاک ۱۶۰۲ اصلی مجاور موقوفه مسجد امام حسن مجتبی در سند مالکیت به عنوان شارع خاص در مالکیت موکل می باشد و هیچ شخص حقیقی و یا حقوقی حق انتفاع یا مالکیت نسبت به گذر اختصاصی نداشته و موکل با اخذ مجوز از شهرداری با استعلامی که از اداره میراث فرهنگی و نمایندگی اوقاف و امور خیریه توسط شهرداری صورت پذیرفته و بلامانع بودن ساخت و ساز نسبت به گذر اختصاصی اعلام می گردد اقدام به تخریب ساختمان قدیمی احداث بنا می‌نماید که با اعتراض هیات امنای مسجد مذکور از شهرداری بدون توجه به مستندات قانونی موکل رای به تخریب ساخت و ساز به عمل آمده و اعاده وضع به حالت سابق صادر می نماید که تقاضای ابطال رای مذکور از دیوان می شود که موضوع جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع و متعاقب آن دادخواست شاکی و ضمایم آن به طرف شکایت ابلاغ و پس از آن شهرداری سنقر طی لایحه دفاعیات شماره ۱۱۳۳ مورخ ۹۲/۵/۱۳ دفاعا بیان می دارد چون دالان اختصاصی سابقه صد ساله از جهت عبور را داشته و مجوز شهرداری به انسداد نبوده و اقدام شاکی در تعارض یا سایر املاک مجاورین می باشد لذا کمیسیون رای به تخریب صادر نموده است با توجه به وجود ابهام در مدافعات مرقوم شعبه ناگزیر با اعطا نیابت و لزوم جلب نظر کارشناس و پاسخگویی کارشناس به اینکه آیا انسداد گذر خاص توسط مالک پلاک های یاد شده از ناحیه شاکی مطابق ضوابط قانونی بوده است که در پاسخ کارشناس رسمی دادگستری منتخب در نظریه شماره ۵۱۳ مورخ ۹۲/۸/۱۹ بیان می‌دارد مجوزی در این خصوص از شهرداری صادر نشده و لکن از اقدامات شهرداری می‌توان موافقت را به طور تلویحی احراز نمود و همچنین سوال شده آیا اداره اوقاف اجازه انسداد را گذر داده است یا خیر؟ که در این خصوص نیز با استناد به نامه شماره ۹۱/۳۳۲۸/۹ مورخ ۹۱/۱/۲۲ سرپرست اوقاف و امور خیریه بلامانع بودن الحاق گذر اعلام می شود  در نهایت نیز با استناد به سوابق ثبتی پلاکهای ۱۶۰۲ و ۱۶۰۳ و ۱۶۰۴ و ۱۶۰۵ و ۱۶۰۶ همگی در مالکیت نسرین ادیبی بوده و در سند ثبتی دالان به عنوان شارع خاص می‌باشد اداره ثبت نیز آن را گذر اختصاصی نامیده است اینک شعبه  رسیدگی های انجام شده را کافی تشخیص و ضمن اعلام ختم رسیدگی به شرح آتی مبادرت به انشاء رأی می‌نماید.
رای شعبه سی و سوم دیوان
نظر به اینکه به موجب ماده ۲۴ قانون مدنی دالان اختصاصی یا کوچه باریک که آخر آن بن بست نیست قابل تملک نمی باشد و این بدان معنی است که مالکین ساختمان‌های اطراف گذر متنازع فیه نمی‌توانند مالک این گونه راه ها باشند زیرا در حقیقت را هم مورد بحث به لحاظ اینکه بن بست نیست مسیر حرکت افراد مختلف بوده و مالکیت افراد بر آن با توجه به حق سلطه مالک که ممکن است مانع تردد افراد شود قانونگذار به جهت حفظ حق عمومی مالکیت افراد را بر آن ممنوع کرده است و ماده ۴۱ آیین نامه قانون ثبت نیز تصریح دارد که نسبت به تعریق و شوارع و اراضی و املاکی که مالک خاص ندارد درخواست ثبت پذیرفته نمی شود و اگر ملکی هم قبلا مالک خاصی داشته است جز طرق و شوارع و به طور کلی  اموال عمومی گردد بایستی با رعایت ماده ۴۵ آیین نامه قانون ثبت از مالکیت مالک خاص خارج نماید و از آنجایی که گذر اختصاصی به پلاک ۱۰۶ اصلی مجاور موقوفه مسجد امام حسن در مالکیت خانم نسرین ادیبی بوده دلیلی بر خروج مالکیت وی و انتقال مالکیت به شهرداری با رعایت ماده ۴۵ آیین نامه مذکور در رای کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری مشاهده نمی‌شود بنابراین از این حیث به رسیدگی کمیسیون مذکور ایراد وارد بوده و ضمن وارد دانستن اعتراض شاکیه حکم به الزام کمیسیون مبحوث فیه به رسیدگی مجدد و رفع ایراد وارده صادر و اعلام می گردد رای صادره ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ برابر ماده ۶۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قابل تجدید نظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می باشد.
رئیس شعبه سی و سوم دیوان عدالت اداری محمدرضا دلاوری
برگرفته از رویه قضایی شعب دیوان عدالت اداری در رسیدگی به برخی دعاوی مرتبط با شهرداری محمدرضا دلاوری محمد حسین دلاوری
این نمونه رای جالب را نیز نیز بخوانید :  صدور حکم تخریب ملک به علت وقوع آن در طرح گذر توسط کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری